އަހުމަދު ނިޖާހް ފުވައްމުލަކު ގިރާ ސަރަހައްދު ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތާއި ގުޅޭގޮތުން ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓަރާ މިއަދު މަޖިލީހުގައި ފުވައްމުލަކު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުހައްމަދު ރަޝީދު ކުރެއްވި ސުވާލާއި ގުޅިގެން ޕްލޭނިންގ މިނިސްޓަރ މުހައްމަދު އަސްލަމް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ފުވައްމުލަކު ގިރާ ސަރަހައްދުގެ މަސައްކަތް އަންނަ އަހަރު ފުރަތަމަ ކުއާޓާގައި ފެށޭނެ ކަމަށެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި ފުވައްމުލަކު އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުހައްމަދު ރަޝީދު (ދޮންބެ) މިނިސްޓަރ އަސްލަމާއި ކުރެއްވި ސުވާލަކީ “ފުވައްމުލަކު ގިރާ ސަރަހައްދު ހިމާޔަތްކުރުމަށް މިހާތަނަށް މިސަރު ކާރުން ކުރައްވާފައިވާ މަސައްކަތަކީ ކޮބައިތޯ؟ މި މަޝްރޫއުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ނުފެށި ލަސްވަނީ ކީއްވެގެންތޯ؟ އަދި މި މަޝްރޫއުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ފެށޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ތާރީޚަކީ ކޮބައިތޯ؟”
މިސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި މިނިސްޓަރ އަސްލަމް ވިދާޅުވީ “ފުވައްމުލަކުގެ ގިރާ ސަރަޙައްދު ހިމާޔަތްކުރުމަށް މި ސަރުކާރުން ކުރަމުންދަނީ ކޮންކަމެއްތޯ؟ މި ސުވާލު ގައި އަޅުގަނޑު މުޅި މަސައްކަތްގެ ބްރީފް ހިސްޓްރީއެއް ދަންނަވައިލީމާ ރަނގަޅަށް ކަން އޮތް ގޮތް ސާފު ވެގެންދާނެ. ފުވައްމުލަކު ގިރާ ސަރަޙައްދު ހިމާޔަތްކުރުމަށް ޓަކައި، ނެދަރލެންޑްސްގެ އޯރިއޯގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް 2011 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ސަރުކާރުން ޕްރޮޕޯޒަލެއް އޯރިއޯއަށް ފޮނުވާފައިވޭ. އެ ޕްރޮޕޯޒަލްގެ މަސައްކަތް ދެވަނަ ފަހަރަކަށް ރިވައިޒްކުރެވިފައި، 2013 ވަނަ އަހަރު ގެ ފެބްރުވަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި އަނެއްކާވެސް އޯރިއޯއަށް ފޮނުވުނީ. 2011 އާއި 2013އާ ދޭތެރޭގައި ޔޫރަޕުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެހީ ދިނުމުގައި ދަތިތަކެއް ދިމާވެ ގެންދިޔަ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި ކަންތައްތަކެއް ދިމާވީމާ އެކީގައި. ގްރާންޓް އެގްރިމަންޓެއްގައި 2014 ވަނަ އަހަރު ގެ ޑިސެންބަރ މަހުގެ ތެރޭގައި ސޮއިކުރެވުނީ ގްރާންޓް އެގްރިމަންޓް ގައި، ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފޭސްއެއްގައި. ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފޭސްގައި ހިމެނެނީ، ސައިޓް އިންވެސްޓިގޭޝަންއާއި،ސަރވޭކުރުމާއި، ފީޒިބިލިޓީ ސްޓަޑީއެއްހެދުމާއި، ފައިނޭންޝަލް ޕްލޭނެއް ހެދުމާއި، މެތަމެޑިކަލް މޮޑެލެއް ހެދުމާއި، އެންވަޔަރަންމަންޓަލް އަދި ސޯޝަލް އިކޮނޮމިކް އެސެސްމަންޓެއް ހެދުމާއި، ޓެކްނިކަލް ޑިޒައިން އަދި ޑީޓެއިލްޕްރޮޖެކްޓ ޕްލޭނެއް އިމްޕްލިމެންޓުކުރުމަށް ޓަކައި ތައްޔާރިކޮށް އޮޕަރޭޝަން އެންޑް މެއިންޓަނަންސް ފޭސްއަކަށް ބޭނުންވާ ޕްލޭނެއް ހެދުން.” އަސްލަމް ވިދާޅުވިއެވެ.
އަސްލަމް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ “2017 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރ މަހު ގެ ތެރޭގައި ގްރާންޓް އެގްރިމަންޓެއްގައި ސޮއިކުރެވުނީ؛ އެއީ އިމްޕްލިމެންޓޭޝަން ފޭސްގައި ، އޯރިއޯއާ އެކީގައި. އެ މަރުޙަލާގަ އި ހިމެނޭ މަސައްކަތްތަކަކީ؛ ޓެންޑަރ ޑޮކިއުމަންޓްސް ތައްޔާރުކުރުމާއި، ޓެންޑަރ ޕްރޮސެސް ހިންގުމާއި، ބިޑުއިވެލުއޭޓުކުރުމާއި، އަދި ކޮންސްޓްރަކްޝަން މަސައްކަތާއި، ސ ޕަރވިޝަން އަދި ކޮންސަލްޓެންސީގެ މަސައްކަތް. އޯރިއޯއިން ގްރާންޓް ގެ ގޮތު ގައި ލިބުނު ފައިސާ މި މަސައްކަތަށް ނުފުދޭނެތީ ކުވޭތުފަންޑުގެ އިތުރު އެހީއެއް މި ފަންޑަށް ހޯދުނު ، ޖުލައި 2018ގައި. ޕްރީ ކޮލިފިކޭޝަން ރައުންޑެއް ހިންގުނު ، ކުވޭތު ފަންޑާއި އޯރިއޯ އާ ދެބައި މީހުން ފަންޑުކުރާ މި ޕްރޮޖެކްޓަށް އެ ހިސާބުން ފެށިގެން. 2018 ވަނަ އަހަރ ގެ އޮކްޓޫބަރ މަހު ؛ 2018 ވަނަ އަހަރ ގެ ނޮވެންބަރ މަހުގެ ތެރޭގައި ކުވޭތުފަންޑުގެ ނޯއޮބްޖެކްޝަން ، ޕްރީ ކޮލިފިކޭޝަން ޑޮކިއު މަންޓްސް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ލިބުނު . އަދި އޯރިއޯގެ 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ދެވަނަ ދައުރ ގެ 25 ވަނަ ޖަލްސާ 11 އޮގަސްޓް 2020 4 ނޯއޮބްޖެކްޝަން ލިބުނީ 2019 ވަނަ އަހަރ ގެ މާރިޗް މަހުގެ ތެރޭގައި. 2019 ވަނަ އަހަރުގެ އެޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގައި ޕްރީ ކޮލިފިކޭޝަން މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދެވުނ ، އެއްމަސްދުވަހަށް. ހަތް ޕާޓީއަކުން ޑޮކިއުމަންޓްސް ގަތް. އަދިތިން ޕާޓީއަކުން މަސައްކަތަށް އިންޓްރެސްޓް ހުރި ކަމަށް ކުރިމަތިލި. މި ޕްރޮޖެކްޓަކީ ބޮޑު މަސައްކަތަކަށް ވާތީ އޯރިއޯ އިން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، މަސައްކަތްކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ޕާޓީތަކަކީ އެނުއަލް ޓާން އޯވަރ 100 މިލިއަން ޑޮލަރ ގެ މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކަކަށް ވުމަށް. މިހެންވު މާއެކުވަރަށް މަދު ؛ ތިން ޕާޓީއަކުން މިކަމަށް ކުރިމަތިލީމާ އޯރިއޯއަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ މިވަރުގެ ބޮޑު މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ތިން ޕާޓީއަކާ އެކީގައި ޓެންޑަރކުރުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ނޫން ކަމު ގައި. އެހެންވީމާ ، ދެވަނަ ފަހަރަށް ޕްރީ ކޮލިފިކޭޝަން ރައުންޑެއް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް އޯރިއޯއިން އެދުނީ، 50 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ޓާންއޯވަރ ބަދަލު ކޮށްފަ. ދެވަނަ ފަހަރަށް މިކަން ކުރުމަށްޓަކައި ސެޕްޓެންބަރ 2019ގައި ޕްރީ ކޮލިފިކޭޝަން ޕަބްލިޝްކުރެވުނީ” އަސްލަމް ވިދާޅުވިއެވެ.
މަސައްކަތް ފެށޭނެ ތާރީހަކާއި މެދު އަސްލަމް ވިދާޅުވީ “އަޅުގަނޑު މެން ރިޔަލިސްޓިކަލީ އަންދާޒާކުރަނީ ކޮންޓްރެކްޓް ނެގޯސިއޭޝަން ހިންގައި، ކޮންޓްރެކްޓް ގައި ސޮއިކުރެވޭނީ 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރގައި ކަމަށް. އަޅުގަނޑު މި ދަންނަވައިލީ މި މަސައްކަތް ފެށުނުހިސާބުން ފެށިގެން އެކި މަރުޙަލާތަކުގައި މި ކަންތައްތައް ހިނގާފައި ހުރީ ކޮން އިރެއްގައި ކަން. އަސްލަމް ވިދާޅުވިއެވެ.
އުތުރު ދާއިރާގެ މެމްބަރ މުހައްމަދު ރަޝީދު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ “މިކަމާ ގުޅިގެން ކޮންލަން ބޭނުންވާ ސުވާލަކީ، 2012 ވަނަ އަހަރުއްސުރެން ކޮންމެ އަހަރަކު ބަޖެޓް ގައި މި ޕްރޮޖެކްޓް ހިމެނެމުން އަންނަ ތަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަމުން އެބަދޭ. ކީއްވެތޯ މިހާ ދުވަސްވީއިރު މި ޕްރޮޖެކްޓަށް ޢަމަލީ ސިފައެއް ނައިސް މިހާ ލަސްވެގެން މި ދިޔައީ؟” މިސުވާލުގެ ޖަވާބުގައި މިނިސްޓަރ އަސްލަމް ވިދާޅުވީ ބަޖެޓްގައި ގްރާންޓް އެއިޑުގައި ހުންނަ މަސައްކަތް ވެސް ހިމަނާފައިވާނެ. އެހެންވީމާ، ބަޖެޓް ގައި ހަމަ އެ އަހަރެއްގައި އެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި އެ އަދަދު ހިމަނާފައި ހުންނަކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ދައުލަތަށް ޙަރަދު ކުރުމަށް އެއަދަދުތަކެއް ނުލިބޭ ކަމަށެވެ.
ޚިޔާލުތައް